Beiaardconcert Deventer

Beiaardconcert Lebuinustoren Deventer

29 juni 2013, 14.00 uur – Roel Smit, voormalig stadsbeiaardier

 

Programma

 

1.

Improvisatie

1613 – Introductie

2.

Thomas Morley

Alman

3.

William Byrd

Callino Casturame

   

La Volta

   

Alman

4.

Giles Farnaby

Loth to Depart

   

Fantasia

   

The L. Zouches Maske

5. William Byrd

Pavana

   

Galliarda

   

Rowland

6. Thomas Morley

Pavana

7. Improvisatie

1613 – Passacaglia

 

 

Roel Smit is de voorganger van de huidige stadsbeiaardier, Jan Achterkamp. Van de vierhonderd jaar dat de stad Deventer beiaardiers in dienst heeft gehad heeft Smit een tiende deel voor zijn rekening mogen nemen: veertig jaar, van 1972 – 2012, bespeelde hij tweemaal per week het Hemonycarillon in de Lebuinustoren. Sinds een half jaar is zijn muziekpracticum Leven met Muziek gevestigd beneden aan de Nieuwe Markt 13. Daar geeft hij cursussen en lezingen over allerlei onderwerpen rond het thema ‘muziek’. Hij is vaste beiaardier van Doetinchem en Hengelo(O) en organist van de Joriskerk te Borculo. Afgelopen woensdagavond en komende woensdagavond om 20.00 uur speelt hij de drie sonates en drie partita’s voor viool solo van Johann Sebastian Bach tijdens twee bijzondere concerten op het carillon van de Martinikerk te Sneek.

 

Bij het programma

 

Sinds 1613 heeft Deventer een mooie achtkantige lantaarn op zijn historische Lebuinustoren, en sinds 1613 is er daardoor ook een carillon met vaste bespelers. Vierhonderd jaar lantaarn, carillon, beiaardiers! Reden voor Roel Smit om het jaartal 1613 te gebruiken als kop van het thema van zijn twee improvisaties van vanmiddag. Hoe dat werkt? Heel eenvoudig: de eerste, de zesde, de eerste en de derde toon uit de toonladder vormen samen het begin van zijn improvisatiethema’s. Hij improviseert een Introductie en Passacaglia, een bekend koppel uit de muziekgeschiedenis, meerdere keren gecomponeerd door bijvoorbeeld Max Reger (1873 – 1916). Deze keer omsluiten de Introductie en Passacaglia de rest van het programma.

 

Die rest van het programma is geheel gekozen uit het Fitzwilliam Virginal Book, een grote verzameling muziek voor getokkelde toetsinstrumenten (klavecimbel, virginaal, clavichord), geschreven door componisten uit de tijd van koningin Elisabeth I (1533 – 1603). Muziek dus, die zeker nog geklonken heeft in het Engeland van 1613, wat op zichzelf niet veel te maken lijkt te hebben met de muziekcultuur in ons land van dat jaar. Maar vergis u niet: Onze eigen grote Deventenaar Jan Pieterszoon Sweelinck komt meerdere malen voor in het Fitzwilliam Virginal Book! Er is dus kennelijk sprake geweest van muzikale uitwisseling tussen het Engeland en Nederland van die tijd.

 

Het waren geen ‘kleine jongens’, deze virginalisten. Thomas Morley (1557 of ’58 – 1602) werd in 1589 benoemd tot organist in de St. Paul’s Cathedral te Londen. Hij componeerde de muziek die gezongen werd bij de uitvaart van Queen Elisabeth I, muziek die gedurende de gehele 17e eeuw bij uitvaarten gezongen zou blijven worden in de Westminster Abbey.

William Byrd (+ 1543 – 1623) werd in 1572 benoemd tot organist van de Chapel Royal te Londen. Ondanks het feit dat hij zich afzette tegen het Anglicanisme bleef de koningin achter hem staan, waarschijnlijk omdat hij zonder onderscheid muziek bleef componeren voor zowel de R.K. eredienst als voor de Anglicaanse.

‘Loth to Depart’ (‘de narigheid van vertrekken’) is een prachtig lied, dat door Giles Farnaby (+ 1563 – 1640) op onnavolgbare wijze voor virginaal is bewerkt.

 

Of deze muziek goed klinkt op een carillon? Daar gaat u zelf over, gewaardeerde luisteraar. Luister, en beoordeel!

 

Roel Smit

Design by IndionDesign    © 2017 Roel Smit